استفاده از معاهده همکاری ثبت بین المللی اختراعثبت جهانی اختراع ثبت بین المللی

معاهده همکاری ثبت بین المللی اختراع[۱] یک معاهده بین المللی است که زیر نظر سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) فعالیت می کند و دفتر اصلی آن در شهر ژنو است. بر اساس این معاهده، چنانچه اظهارنامه اختراعی در سیستم PCT تسلیم شود، دارای همان آثار و مزایای اظهارنامه ملی خواهد بود. در این روش متقاضی تنها با ارائه یک اظهارنامه واحد و یک هزینه می تواند فرایند ثبت را در کلیه کشورهای عضو بر اساس همان اظهارنامه و با توجه به حق تقدم مقرر در کنوانسیون پاریس پیگیری نماید.

معاهده PCT برای اولین بار در سال ۱۹۷۰ میلادی در شهر واشینگتن منعقد شد و در سال ۱۹۷۸ میلادی تعداد اعضای آن به ۱۸ کشور رسیدند. در حال حاضر (سال ۲۰۱۷ میلادی) ۱۵۲ کشور و چهار اتحادیه منطقه ای از جمله کشورهای توسعه یافته و کشورهای در حال توسعه عضو این معاهده هستند و شرایط استفاده از مزایای حمایت بین المللی از اختراع را برای اعضای خود فراهم می کنند (برای اطلاعات بیشتر به تارنمای http://www.wipo.int/pct/en/pct_contracting_states.html مراجعه شود).

PCT مسير كسب حمايت از اختراع را در كشورهاي مختلف كوتاه تر كرده و آن را براي استفاده كنندگان از اين سيستم و ادارات ملي ثبت اختراع، كاراتر و اقتصادي تر مي سازد. با اينكه PCT مسير را كوتاه تر و ساده تر مي كند ولي تصميم گيري در مورد اعطاء گواهي ثبت اختراع در حيطه اختيارات ادارات ملي ثبت اختراع كشورهاي عضو و يا ادارات منطقه اي ثبت اختراع مي باشد.

لایحه الحاق کشورمان به این معاهده در سال ۱۳۸۶ شمسی در مجلس شورای اسلامی تصویب شد اما به دلیل کمبود امکانات و محیا نبودن زیرساختهای اجرایی لازم، در مهر ماه سال ۱۳۹۲ شمسی پیوستن ایران به این معاهده اجرایی شد.

مراحل ثبت اختراع با استفاده از سیستمPCT ثبت جهانی اختراع ثبت بین المللی

طرح کلی کارکرد سیستم PCT به صورت زیر خلاصه می شود.

الف) تسليم اظهارنامه ملي به ادارات ملي اختراع كشورهاي عضو معاهده يا تسليم اظهارنامه منطقه اي ادارات منطقه اي عضو. معمولاً این کار با ارائه درخواست درخواست در اداره همان کشور شروع شده و مستلزم ارائه شرح و توصيف اختراع، ادعا يا ادعاها، چكيده اختراع، نقشه يا نقشه هاي فني (در صورت لزوم) است. این مرحله اختیاری است و متقاضی می تواند مستقیما از فاز بین المللی شروع کند. در صورتی که متقاضی از فاز ملی شروع کند و اظهارنامه خود را در کشوری ثبت کند می تواند قبل از انقضای ۱۲ ماه، در فاز بین المللی اظهارنامه خود را تسلیم کند و مدارک حق تقدم خود را ارائه کند.

ب) فاز بين المللي: این مرحله شامل تسليم اظهارنامه بين المللي در سیستم PCT (در تارنمای  http://www.wipo.int/pct/en/)، صدور گزارش جستجوي بين المللي (ISR) و اظهار نظر كتبي، انتشار بين المللي، جستجوي بين المللي تكميلي (اختياري)، بررسي مقدماتي بين المللي (اختياري) است.

درصورتی که متقاضی در کشوری اظهارنامه خود را تسلیم کرده باشد، متقاضي در زماني كمتر از ۱۲ماه از تاريخ تسليم اظهارنامه ملي (در صورت انقضای این تاریخ به دلیل فاش شدن اختراع، امکان ثبت در کشور دیگری وجود ندارد) و در صورتی که مستقیماً از فاز بین المللی اقدام کند، هر زمانی مي تواند يك اظهارنامه PCT در تارنمای مذکور تنظيم كند و اداره دريافت كننده را مستقيماً دفتر بين المللي سازمان جهاني مالكيت فکری یا یکی از ادارات ملی که توسط سیستم پیشنهاد می شود، برای بررسی شکلی و انجام امورات مربوطه انتخاب کند. یک اظهارنامه PCT همان اعتبار اظهارنامه ملی در هر یک از کشورهای متعاهد را دارد. هر اظهارنامه PCT بعد از تسلیم جستجوی بین المللی می شود. جستجوی بین المللی توسط برخی از ادارات ملی و یا منطقه ای انجام می گیرد که توسط WIPO به عنوان مراجع ذيصلاح جستجوی بین المللی انتخاب شده اند (ISAs). پس از سپری شدن ۱۶ ماه از تاریخ تسلیم اظهارنامه ملی، گزارش جستجوی بین المللی و یک اعلام نظر کتبی توسط مرجع جستجوی بین المللی (انتخاب شده توسط متقاضی) ارسال خواهد شد. جستجوی بین المللی به منظور مشخص شدن عدم وجود موارد مشابه منتشر شده یا ثبت شده است تا بدین وسیله متقاضی قبل از صرف هزینه های فرایند ثبت در کشورهای مختلف از عدم وجود موارد مشابه ادعای اختراعی خود آگاه شود.

متقاضی همچنین می تواند درخواست جستجوی بین المللی تکمیلی را داشته باشد. چنانچه متقاضي از اظهار نظر كتبي مرجع جستجوي بين المللي قانع نشود، مي تواند به دلخواه و با ارائه تقاضا، انجام بررسی مقدماتی بین المللی را درخواست كند. بررسی مقدماتی بین المللی پس از اتمام دوره ۳۰ ماهه از تاریخ تسلیم اظهارنامه ملی به طور عمومی منتشر خواهد شد. بررسی مقدماتی بین المللی نیز توسط برخی ادارات ملی و منطقه ای که توسط WIPO منصوب شده اند، انجام می گیرد (IPEA) و در آن به طور صريح و كتبي در مورد قابلیت ثبت و یا عدم قابلیت ثبت اظهارنامه بین المللی به عنوان اختراع اظهار نظر می شود. اين اظهار نظر متقاضي را در مورد امكان دريافت گواهي ثبت اختراع در كشورهاي تعيين شده مطلع مي كند و از طرفي در صورت ورود به فاز ملي به ادارات ملي و منطقه اي ثبت اختراع در ارزيابي ادعاي اختراعي كمك خواهد كرد. اما بايستي در نظر داشت كه اين اظهار نظر براي ادارات ملي كشورها الزام آور نيست.

پس از سپري شدن ۱۸ ماه از تاريخ تسليم اظهارنامه ملي و يا ادعاي حق تقدم، WIPO اظهارنامه بين المللي را بر روي پايگاه اطلاعات اختراعات خود (PATENTSCOPE) منتشر مي كند كه مي تواند همراه با گزارش جستجوي بين المللي باشد.

 

ج) فاز ملی: با ورود به فاز ملي، فاز بين المللي به اتمام مي رسد. برای ورود به فاز ملی متقاضی باید قبل از انقضای ۳۰ ماه از تاریخ فایل اظهارنامه بین المللی یا تاریخ حق تقدم، در کشورهای مقصد اقدام به تسلیم اظهارنامه کند. در واقع متقاضي با داشتن گزارش جستجوي بين المللي و اظهار نظر بررسي مقدماتي بين المللي، در موقعيت تصميم گيري براي ورود يا عدم ورود به فاز ملي قرار مي گيرد. در صورت ورود به فاز ملي، اين گزارش و اظهار نظر كتبي به ارزيابي ادعاي اختراع مذكور توسط ادارات ملي كشورهاي تعيين شده كمك خواهد كرد. لازم به ذكر است كه تصميم گيري در مورد اعطاء حمايت به ادعاي اختراع مذكور در محدوده مرزهاي كشور تعيين شده به عهده اداره ملي و بر اساس قوانين و مقرارت ملي همان كشور است و اظهار نظر كتبي و گزارش جستجوي بين المللي براي آن كشورها الزام آور نبوده و فقط جنبه مشورتي دارند.

 

معاهده همکاری بین المللی اختراع (PCT) ثبت جهانی اختراع ثبت بین المللی

معاهده همکاری بین المللی اختراع (PCT) ثبت جهانی اختراع ثبت بین المللی

استفاده از معاهده همکاری ثبت بین المللی اختراعثبت جهانی اختراع ثبت بین المللی معاهده همکاری ثبت بین المللی